دفترچه اضطرار ایرانیان

بخش چهارم: ایمنی مواد غذایی و آب آشامیدنی

آلاینده‌های شیمیایی می‌توانند از طریق زنجیره غذایی وارد بدن شوند.

1. ظروف موجود در فضای باز: اگر در تراس یا حیاط ظروف برنج، ترشی یا نان دارید، پیش از انتقال آن‌ها به داخل، جداره بیرونی ظرف را با دستکش و دستمال مرطوب کاملاً تمیز کنید. ذرات اسیدی روی ظرف می‌توانند هنگام باز کردن، محتویات را آلوده کنند.
2. شست‌وشوی دقیق: میوه‌ها و سبزیجاتی که در معرض هوای آزاد بوده‌اند را به هیچ وجه مصرف نکنید. مواد داخل یخچال را نیز پیش از مصرف به‌خوبی بشویید.
3. سیستم تصفیه آب: نفوذ آلاینده‌ها به شبکه آب شهری محتمل است. در ساعات اولیه از آب بسته‌بندی استفاده کنید و پس از اتمام بحران، حتماً فیلترهای مرحله اول دستگاه تصفیه آب خانگی را تعویض نمایید.

بخش پنجم: تجهیزات حفاظت فردی (PPE)

اگر مجبور به خروج اضطراری شدید، این موارد الزامی است:

• ماسک مناسب: ماسک‌های پارچه‌ای یا جراحی تأثیر بسیار کمی دارند. حتماً از ماسک‌های فیلتردار N95 یا FFP2 استفاده کنید و مطمئن شوید کاملاً روی صورت فیکس شده است.
• پوشش فیزیکی: از عینک‌های محافظ (مانند عینک شنا یا ایمنی) برای محافظت از مخاط چشم و لباس‌های کاملاً آستین‌بلند و کلاه استفاده کنید.
• ممنوعیت فعالیت بدنی: از هرگونه ورزش یا پیاده‌روی سریع خودداری کنید؛ تنفس عمیق باعث می‌شود سموم به عمق کیسه‌های هوایی ریه نفوذ کنند.

بخش ششم: نکات حیاتی خودرو و بهداشت فردی

• رانندگی امن: پنجره‌ها را کاملاً بالا بکشید و تهویه خودرو را روی گردش داخلی قرار دهید.
• برف‌پاک‌کن: اگر روی شیشه خودرو رسوب دوده نشسته، هرگز برف‌پاک‌کن خشک را روشن نکنید. این کار مانند کشیدن سمباده روی شیشه است و غبار سمی را در محیط پخش می‌کند. ابتدا با سطل آب فراوان شیشه را بشویید.
• بهداشت مجاری تنفسی: حتی اگر تمام مدت در منزل بوده‌اید، پس از اتمام دوره بارش، بینی و گلوی خود را با سرم شست‌وشو یا محلول نمکی رقیق غرغره کنید تا ذرات دوده‌ای که به مخاط چسبیده‌اند دفع شوند.

بخش هفتم: اصلاح باورهای غلط و هشدارهای نهایی

1. شیر و لبنیات: نوشیدن شیر هیچ تأثیر علمی در خنثی کردن اثرات آلودگی هوا یا گازهای سمی ناشی از حریق نفتی ندارد.
2. باران تمیزکننده نیست: تصور نکنید باران هوا را تمیز کرده است؛ باران فقط بخشی از ذرات معلق را کاهش می‌دهد اما تأثیری بر گازهای سمی ندارد و خودش منبع آلودگی اسیدی است.
3. گروه‌های حساس: کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران قلبی-ریوی باید در اولویت مراقبت باشند. داروهای ضروری و اسپری‌های تنفسی آن‌ها باید همیشه دم دست باشد.
4. علائم هشدار: در صورت بروز تنگی نفس شدید، خس‌خس سینه، درد قفسه سینه یا سرگیجه غیرعادی، بدون درنگ به مراکز درمانی مراجعه کنید. مواجهه با این آلاینده‌ها در بلندمدت می‌تواند منجر به بیماری‌های مزمن و حتی سرطان شود.